Substancje toksyczne

Trwałe zanieczyszczenia organiczne - grupa niebezpiecznych dla człowieka i środowiska związków: bifenyle (PCBs), pestycydy (np. DDT), dioksyny i furany. Szkodliwe działanie ma związek z ich charakterystycznymi właściwościami:
  • małą lotnością
  • nierozpuszczalnością w wodzie
  • zdolnością do akumulacji w tkance tłuszczowej

Źródła dopływu do Morza Bałtyckiego:Źródła trwałych związków organicznych w Morzu Bałtyckim (źródło danych IOŚ)Źródła trwałych związków organicznych w Morzu Bałtyckim (źródło danych IOŚ)

Od początku lat osiemdziesiątych w Morzu Bałtyckim notuje się spadek zawartości polichlorowanych bifenyli w tkance mięśniowej śledzia i okonia oraz w wątrobie dorsza. Różnice ujawniają się również w przypadku połowu materiału do badań w różnych częściach Bałtyku. Najwyższe stężenia notuje się w rybach południowego Bałtyku, przy czym różnica w stężeniach notowanych w 2006 roku względem 1995 roku jest znaczna (7-krotnie mniej). Spadek stężenie tych związków obserwuje się również u małży (Mytilus trossulus).

Stężenia PCBs w tkance mięśniowej śledzi z rejonu Władysławowa w latach 1998- 2006 (źródło danych IOŚ)Stężenia PCBs w tkance mięśniowej śledzi z rejonu Władysławowa w latach 1998-2006 (źródło danych IOŚ)

Metale Ciężkie - kadmWprowadzony do środowiska ulega akumulacji w żywych organizmach oraz ulega depozycji wraz z opadaniem materii organicznej na dno zbiornika morskiego, w zagłębieniach oraz zatokach i zalewach.
Główne źródła kadmu w środowisku morskim:
  • spływ rzeczny
  • transport atmosferyczny
Całkowity roczny zrzut kadmu szacowano w 1993 roku na 30 ton: wraz ze spływem rzecznym do Bałtyku dostawało się 23,6 tony kadmu, natomiast poprzez atmosferę 5 ton rocznie.
Od 1993 roku do 2003 roku obserwowano coraz mniejszą ilość kadmu wprowadzanego do Morza Bałtyckiego. Natomiast od 2005 roku nastąpił ponowny wzrost dopływu tego metalu ciężkiego do wód Bałtyku.

Zmiany wielkości zrzutu kadmu do wód Bałtyku w latach 1993-2006 (źródło danych IOŚ)Zmiany wielkości zrzutu kadmu do wód Bałtyku w latach 1993-2006 (źródło danych IOŚ)

Szczególnie zagrożonym obszarem na akumulację kadmu w osadach dennych jest Głębia Gdańska, gdzie gromadzi się kadm niesiony wodami Wisły. W warstwach powierzchniowych osadów Głębi można zaobserwować 3 razy wyższą zawartość kadmu w porównaniu z zawartością w osadach dennych Basenu Bornholmskiego.