Jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony środowiska morskiego jest zmniejszenie emisji zanieczyszczeń.
Można to osiągnąć poprzez rozwiązania instytucjonalne oraz instrumenty prawne i ekonomiczne, promujące takie działania, jak:
  • budowa oczyszczalni ścieków
  • montaż filtrów przemysłowych zmniejszających emisję pyłów i gazów
  • szersze korzystanie ze źródeł energii odnawialnych - budowa elektrowni wodnych i wiatrowych
  • zmiana technologii przemysłowych na bardziej oszczędne, powodujące zmniejszenie zużycia energii i wody oraz ilości ścieków i odpadów
  • wykorzystywanie  w gospodarce odpadów i surowców wtórnych
  • budowa ekologicznych wysypisk śmieci i rekultywacja starych
  • zmniejszenie zużycia nawozów sztucznych w rolnictwie
  • wprowadzanie bardziej ekologicznych środków transportu
Niezwykle istotna jest również szeroka edukacja ekologiczna prowadząca do zmiany postaw życiowych ludności.
Wszyscy musimy mieć świadomość, że również od nas zależy los Bałtyku. Każdy z nas może zmniejszyć ilość wytwarzanych zanieczyszczeń poprzez:
  • ograniczenie zużycia trudno rozkładalnych tworzyw sztucznych
  • zbieranie surowców wtórnych
  • oszczędzanie energii
  • zmniejszenie zużycia wody w gospodarstwach domowych
  • ograniczenie stosowania środków piorących zawierających fosforany
  • ograniczenie korzystania z samochodów i tym samym zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do atmosfery
  • dbanie o czystość plaż i wód przybrzeżnych

Zanim działania zmierzające do ograniczenia emisji zanieczyszczeń przyniosą znaczną poprawę stanu środowiska morskiego, musimy już teraz chronić to, co jeszcze nie zostało zniszczone. W tym celu podejmowane są inicjatywy obejmujące min.:

Bałtyckie obszary chronione
  • tworzenie parków narodowych i krajobrazowych
  • tworzenie morskich obszarów chronionych
  • ochronę ginących gatunków

Podstawy prawne i organizacyjne ochrony środowiska Bałtyku

  • Konwencje globalne
    • Konwencja "O prawie morza" (UNCLOS) (1982) – nadaje suwerenne prawa w dziedzinie eksploatacji zasobów w wyłącznej strefie ekonomicznej oraz zobowiązuje państwa nadbrzeżne do ochrony środowiska przez zapobieganie zanieczyszczeniom ze źródeł lądowych
    • Konwencja "O zapobieganiu zanieczyszczeniom morza przez statki wszystkich typów i platformy wiertnicze" (MARPOL 73/78) (1973) - określa zasady przewozu i usuwania ze statków i platform wiertniczych ładunków niebezpiecznych
  • Konwencje regionalne (bałtyckie)
    • Konwencja O ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego tzw. Konwencja Helsińska (1992) – określa zasady współpracy wszystkich państw nadbałtyckich w zakresie ochrony Bałtyku. Organem wykonawczym jest Komisja Helsińska (HELKOM), która zbiera informacje o stanie środowiska Morza Bałtyckiego i ładunkach zrzucanych do niego zanieczyszczeń. Dane analizowane są przez grupy ekspertów i na tej podstawie opracowywane są zlecenia skierowane do Państw – sygnatariuszy, zobowiązujące do ograniczenia ilości zanieczyszczeń oraz prowadzenia określonych działań na rzecz ochrony przyrody.
    • Konwencja "O rybołówstwie i ochronie żywych zasobów w Morzu Bałtyckim i Bełtach" tzw. Konwencja Gdańska (1973) – określa zasady współpracy pomiędzy państwami nadbałtyckimi w zakresie ochrony i zwiększania stanu żywych zasobów Morza Bałtyckiego i cieśnin duńskich. Organem wykonawczym jest Międzynarodowa Komisja Rybołówstwa Morza Bałtyckiego (IBSFC)>
  • Organizacje wspierające działania na rzecz ochrony Bałtyku
    • Organizacje pozarządowe
      • Światowa Fundacja Ochrony Przyrody – Word Wilde Fund for Nature (WWF)
      • Koalicja czystego Bałtyku – Coalition Clean Baltic (CCB)
      • Greenpeace International
    • Organizacje naukowe
      • Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES)
      • Konferencja Oceanografów Bałtyckich (CBO)
      • Organizacja Bałtyckich Biologów Morza (BMB)

Natura 2000 - program, w którym państwa członkowskie Unii Europejskiej ustanowiły system obszarów chronionych. Podstawa programu to Dyrektywa Prawna i Dyrektywna Siedliskowa. Ich celem jest ochrona zagrożonych gatunków oraz siedlisk. W dniu 31 sierpnia 2007, w ramach programu Natura 2000, Polska ustanowiła system obszarów chronionych, w którego skład wchodzą także obszary morskie.
http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/

Edukacja ekologiczna

W Polsce kierunki edukacji ekologicznej wyznacza przyjęta w 1997 roku Narodowa Strategia Edukacji Ekologicznej "Przez edukację do zrównoważonego rozwoju". W krajowym systemie edukacyjnym wdrażany jest także program ogłoszony przez UNESCO "Dekada Edukacji na temat Zrównoważonego Rozwoju 2005-2014"

Konwencja "O Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz  Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska" tzw. Konwencja z Aarhus – określa prawa człowieka do dostępu do informacji o środowisku oraz udziale społeczeństwa w procesach decyzyjnych na temat środowiska. Konwencja z Aarhus podpisana została 25 czerwca 1998 roku w Aarhus w Danii w czasie IV Paneuropejskiej Konferencji Ministrów Ochrony Środowiska min. przez Polskę.
http://www.mos.gov.pl/artykul/7_aktualnosci/12450_konwencja_z_aarhus_rozpoczecie_prac_nad_raportem.html